ใบความรู้

 

เรื่อง   การเข้าร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา เป็นแบบแผนที่พวกเราชาวพุทธทุกคนได้ปฏิบัติสืบทอดกันมาเพื่อส่งเสริมให้เกิดความศรัทธาเลื่อมใสในศาสนา ลักษณะของพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา จะเป็นพิธีที่ไม่มีความลับและไม่ปิดบัง โดยชาวพุทธสามารถมีส่วนร่วมและมองเห็นขั้นตอนต่างๆ ได้ เช่น ถวายสังฆทาน ทำบุญถวายภัตตาหารพระเนื่องในโอกาสต่างๆพิธีอุปสมบท เป็นต้น พิธีกรรมในทางพระพุทธศาสนา จำแนกได้เป็น 3 ประการ คือ

1.      บุญพิธี คือ พิธีทำบุญของพุทธศาสนิกชน มี 2 พิธี คือ งานทำบุญมงคล มีเป้าหมายเพื่อ ความเป็นสิริมงคล มีผลเป็นความเจริญรุ่งเรืองของชีวิต เช่น งานแต่งงาน งานวันเกิด งานบวช เป็นต้น และงานทำบุญอวมงคล เป็นการทำบุญเกี่ยวกับการตาย   งานศพ  ทั้งสองพิธีกรรมจะมีความแตกต่างกันตามลักษณะของการทำบุญทั้งสองประเภท

2.      ทานพิธี คือ การถวายทานต่างๆ การถวายวัตถุที่เป็นสิ่งของ เช่น อาหาร ไตรจีวร  ที่อยู่อาศัยหรือเสนาสนะ สำหรับพระภิกษุ เป็นต้น รวมไปถึงการถวายสังฆทาน ทานเพื่อหมู่สงฆ์หรือทานที่ไม่ได้เจาะจงแก่พระรูปใดรูปหนึ่ง ซึ่งถือว่าเป็นทานที่มีอานิสงฆ์มาก

3.      กุศลพิธี เป็นพิธีบำเพ็ญตนให้ห่างไกลจากความเห็นผิด เช่น พิธีการประกาศตนเป็นพุทธมามกะ หรือการประกาศตนเป็นชาวพุทธ

           พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ทั้ง 3 ประการนี้ เรานักเรียนซึ่งเป็นชาวพุทธ ควรเข้าไปมีส่วนร่วมในพิธีกรรมได้อย่างถูกต้องเหมาะสม

            การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ

นับเป็นประเพณีที่นับถือและปฏิบัติกันตลอดมา การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ก็เพื่อเป็นการส่งเสริมความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา อันจะเป็นทางชักจูงให้เข้าใจซาบซึ้งในศีลธรรมจรรยายิ่งๆขึ้น ซึ่งจะทำให้เกิดผลดีงามแก่ตน หมู่คณะ และประเทศชาติ

            ระเบียบพิธีของการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ มักทำกันเมื่อเด็กอายุอยู่ในเกณฑ์ตั้งแต่ 7 ปี ขึ้นไป และนับถือพระพุทธศาสนา รวมทั้งไม่เคยแสดงตนเป็น  พุทธมามกะมาก่อน กำหนดจัดทำปีละครั้งในวันใดวันหนึ่งตามความเหมาะสม

             การจัดสถานที่

1.      สถานที่ให้ใช้พระอุโบสถ แต่ถ้าไม่สะดวกจะใช้ศาลาวัด หรือโรงเรียนก็ได้ตามความเหมาะสม

2.      ในสถานที่ทำพิธี ต้องมีพระพุทธรูป พร้อมเครื่องบูชาที่ผ้แสดงตนเป็น            พุทธมามกะร่วมกันจัดมา เครื่องบูชานั้นให้จัดไว้เบื้องหน้าพระพุทธรูป และถัดเครื่องบูชาออกมา จัดให้มีธรรมาสน์สำหรับพระผู้เป็นประธานให้โอวาท

3.      พุทธมามกบัตรสำหรับนักเรียน ควรจัดเตรียมให้เรียบร้อยแล้วนำใส่พานวางหน้าที่บูชาจัดอาสนสงฆ์สำหรับพระสงฆ์เบื้องหน้าพระพุทธรูป

4.      จัดให้ผู้เข้าพิธีนั่งพับเพียบในสถานที่ทำพิธี ก่อนเริ่มพิธีเป็นแถวๆ แบ่งเป็น 2 ซีก ให้มีทางเดินตรงกลาง แล้วจัดให้ผู้แสดงตนเป็นพุทธมามกะ โดยมีผู้กล่าวคำบูชา คำแสดงตนเป็นพุทธมามกะและคำขอศีลนั่งข้างหน้า