การผลิตเกลือจากน้ำทะเล

 

                โซเดียมคลอไรด์  มีชื่อสามัญว่า  เกลือแกง  หรือ เกลือหิน  สูตรทางเคมี คือ  NaCl   ถ้าผลิต

จากน้ำทะเล  จะเรียกว่า เกลือสมุทร  ถ้าผลิตจากดิน  จะเรียกว่าเกลือสินเธาว์

                การผลิตเกลือสมุทร

                จังหวัดที่มีการผลิตเกลือสมุทร  ได้แก่ สมุทรสงคราม  สมุทรปราการ  สมุทรสาคร  และชลบุรี

ผู้ผลิตเกลือสมุทร เรียกว่า ชาวนาเกลือ  การผลิตเกลือสมุทรแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน  คือ

                ขั้นที่ 1  การเตรียมพื้นที่นา  เริ่มด้วยการปรับดินให้เรียบและแน่น  แล้วแบ่งพื้นที่นาออกเป็นแปลง  แต่ละแปลงมีพื้นที่ประมาณ  1 ไร่   แต่ละแปลงยกขอบให้สูงเหมือนคันนาและมีร่องระบายน้ำ

ระหว่างแปลง  แล้วแบ่งพื้นที่นาออกเป็น 3 ตอน  เรียกว่า นาตาก นาเชื้อ และนาปลง  แต่ละตอนให้มีระดับสูงต่ำลงมาตามลำดับ  คือนาตากซึ่งอยู่ใกล้ทะเลที่สุดให้มีระดับพื้นที่สูงที่สุด   นาเชื้อมีระดับต่ำ

ลงมา  และนาปลงมีระดับพื้นที่ต่ำที่สุด  ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการระบายน้ำเข้านาโดยไม่ต้องใช้

เครื่องสูบน้ำ

                ขั้นที่  2  การทำนาเกลือ

                1.  ก่อนถึงฤดูทำนาเกลือ  ( ฤดูทำนาเกลือ คือเดือนพฤศจิกายน ถึง เดือนพฤษภาคม ) ชาวนาจะ

ไขน้ำเข้าไปเก็บไว้ในวังขังน้ำ  เพื่อให้สิ่งเจือปนในน้ำ  เช่น โคลนตมตกตะกอนลงมาก่อน

                2.  เมื่อถึงฤดูทำนาเกลือ จึงระบายน้ำทะเลจากวังขังน้ำเข้าสู่นาตาก  โดยให้มีระดับน้ำในนาสูงประมาณ  5  เซนติเมตร  ปล่อยให้น้ำในนาตากระเหยไปบ้าง โดยอาศัยแสงแดดและกระแสลม  จนน้ำมี

ความถ่วงจำเพาะประมาณ  1.08

                3.  ระบายน้ำจากนาตากเข้าสู่นาเชื้อ  และปล่อยให้น้ำระเหยไปอีก  ซึ่งความถ่วงจำเพาะของน้ำ

จะเพิ่มขึ้น  ในขั้นนี้จะมีผลึกแคลเซียมซัลเฟตตกลงมาบ้าง  ซึ่งเป็นผลพลอยได้ที่นำไปขายได้  จากนั้นปล่อยให้น้ำระเหยไปจนมีความถ่วงจำเพาะประมาณ  1.20

                4.  ระบายน้ำจากนาเชื้อเข้าสู่นาปลง ระยะเวลาตั้งแต่การระบายน้ำเข้าสู่นาตากจนถึงนาปลง

ประมาณ  45  วัน  หลังจากระบายน้ำเข้าสู่นาปลงประมาณ 2 วัน  ผลึกเกลือแกงจะตกลงมาและมีปริมาณ

มากขึ้นเรื่อยๆ    ในระหว่างนี้น้ำจะยังคงระเหยต่อไป ทำให้ความถ่วงจำเพาะของน้ำเพิ่มขึ้น จะทำให้ผลึก

แมกนีเซียมคลอไรด์ และแมกนีเซียมซัลเฟต ตกลงมาด้วย  ทำให้ได้เกลือแกงที่ไม่บริสุทธิ์ เป็นเหตุให้เกลือแกงมีคุณภาพต่ำ ชื้นง่าย   การป้องกันไม่ให้ผลึกแมกนีเซียมคลอไรด์ และแมกนีเซียมซัลเฟต ตกลงมา ก็คือควบคุมความถ่วงจำเพาะของน้ำในนาปลงไม่ให้สูงเกินไป  โดยการระบายน้ำจากนาเชื้อเข้าสู่

นาปลงอย่างสม่ำเสมอ 

                โดยทั่วไป ชาวนาเกลือจะปล่อยให้เกลือแกงตกผลึกอยู่ในนาปลงประมาณ 9 – 10  วัน จึงขูดเกลือออก  เกลือแกงที่ได้จะมีผลผลิตประมาณ  4–9 ตันต่อไร่  หรือ 2.5–6 กิโลกรัมต่อพื้นที่นา 1 ตร.เมตร

.................................