บทเรียนทางคอมพิวเตอร์

เรื่องสมบัติของสังกะสี

ประการสอนสาระเพิ่มเติมเคมี  (45210)

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

โดยนางสมรักษ์   สีหาภาค

 

สังกะสี (Zn)

                   ในธรรมชาติมักจะพบ Zn  อยู่ในแร่ชนิดต่างๆ จำนวนมาก แร่ที่สำคัญคือ สฟาเลอไรด์ สมิทซอไนต์ ปกติมักจะมี Cd ผสมอยู่ในแร่ Zn  ด้วย เมื่อถลุงแร่ Zn จึงมักจะได้ Cd ด้วย

                   การเตรียมโลหะ Zn มักจะทำโดยนำแร่สังกะสีมาเผา จนกลายเป็นออกไซด์ (มีออกไซด์ของ Cd ผสมด้วย) หลังจากนั้นจึงรีดิวซ์ออกไซด์ด้วย C จะได้โลหะผสม Zn + Cd ซึ่งเมื่อกลั่น Cd มีจุดเดือดต่ำกว่าจะแยกออกไป เหลือ Zn

สมบัติทั่วๆ ไปของสังกะสี

                   1. Zn เป็นโลหะสีเงิน แต่สีจะหมองคล้ำเมื่อถูกกับอากาศ เพราะเกิดเป็นออกไซด์เคลือบบางๆ ที่ผิว

                   2. Zn เมื่อเผาให้ร้อนในอากาศ จะเป็น ZnO  ซึ่งมีสีขาว และสีไม่หมองคล้ำ ZnO ละลายน้ำได้น้อย แต่ละลายได้ดีในกรดแก่และเบสแก่

                   3. Zn ทำปฏิกิริยากับอโลหะอื่นๆ ได้สารประกอบต่างๆ        

ประโยชน์และโทษของสังกะสี

                   1. ใช้ Zn ชุบเหล็กกล้าเพื่อเป็นสังกะสีมุงหลังคา ทำถังบรรจุน้ำ ซึ่งป้องกันการผุกร่อนได้

                   2. ใช้ Zn ในอุตสาหกรรมถ่านไฟฉาย โดยทำเป็นกล่องนอกของถ่ายไฟฉายซึ่งจะทำหน้าที่เป็นขั้วลบของเซล

                   3. ผสมกับ  Cu  เป็นทองเหลือง ใช้ประโยชน์ได้มาก

                                      โลหะผสมของสังกะสีอีกอย่างหนึ่งคือ Al  3-4% , Cu 0-3.5% และ  Mg 0.18 % ใช้สำหรับหล่อวัสดุสำเร็จรูปจากแบบพิมพ์ถาวร เช่น หล่อทำที่เปิดประตูของรถยนต์ ซึ่งมักจะเคลือบด้วยนิกเกิล หรือโครเมียม เพื่อความสวยงาม  นอกจากนี้ยังใช้หล่อทำเครื่องซักผ้า เครื่องดูดฝุ่น ตู้เย็น

                   4. ZnO ใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในการผลิตยางรถยนต์ ใช้เป็นส่วนผสมของสีขาว และใช้ทำยาจำพวกขี้ผึ้ง หรือเครื่องสำอาง