บทเรียนทางคอมพิวเตอร์

เรื่องสมบัติของโครเมียม

ประการสอนสาระเพิ่มเติมเคมี (45210)

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

โดยนางสมรักษ์ สีหาภาค

โครเมียม (Cr)

ในธรรมชาติโครเมียมมักจะอยู่ในรูปของออกไซด์ผสม เช่น ในแร่โครไมต์ซึ่งสามารถจะนำมาเตรียมโครเมียม ได้โดยรีดิวซ์ด้วยคาร์บอนในเตาไฟฟ้า

หลังการรีดิวซ์จะได้โลหะผสมของ Fe-Cr เรียกว่า ferrochrome ซึ่งมีอัตราส่วนของ Fe : Cr = 1:2 โลหะผสมนี้ใช้ผสมในเหล็กกล้า จะทำให้สมบัติต่างๆ ดีขึ้น คือทนทานและแข็งแรง

การเตรียมโลหะโครเมียมให้บริสุทธิ์ทำได้โดยนำแร่โครไมด์มาเผาในอากาศจะเกิดปฏิกิริยาได้ไดโพแทสเซียมโครเมียมเมต ซึ่งละลายน้ำจึงสามารถแยกออกจาก FeO ได้ หลังจากนำมาตกผลึกจะได้ไดโพแทสเซียมโครเมียมเมตที่บริสุทธิ์แล้วนำไปรีดิวซ์ด้วยคาร์บอนและอลูมิเนียม จะได้โลหะโครเมียมที่บริสุทธิ์

สมบัติทั่วๆ ไปของโลหะโครเมียม

1. มีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดสูง

2. เป็นโลหะที่แข็ง มีสีเทาเป็นมันวาว และทนต่อการผุกร่อนได้ดี

3. โลหะโครเมียมสามารถทำปฏิกิริยากับธาตุๆ ได้จำนวนมาก เช่น C,N₂ , H₂ , S, I₂ , F₂ เป็นต้น

4. โครเมียมในสารประกอบมีเลขออกซิเดชันได้หลายค่าตั้งแต่ +2 ถึง +6

กรดเบสของสารละลาย

ประโยชน์และโทษของโครเมียม

1. ใช้เคลือบผิวของเหล็กและโลหะอื่นๆ โดยการชุบด้วยไฟฟ้า เรียกว่า การชุบโครเมียม ทำให้ได้ผิวโลหะที่เป็นมันวาว สีเทาเงินและไม่ผุกร่อน

2. ใช้เป็นส่วนประกอบของเหล็กกล้าสำหรับทำตู้นิรภัย เครื่องยนต์กลไก เกราะกันกระสุน เครื่องบินไอพ่นและจรวด เนื่องจากความแข็งแรงทนทาน เหนียว ถ้ามี Cr 10% ใน Fe จะได้เหล็กปลอดสนิม

3. สารประกอบหลายชนิดของ Cr ใช้ทำรงควัตถุ

4. โลหะเจือ Co กับ Cr ใช้ทำกระดูกเทียม เนื่องจากมีความแข็งแรงมากและมีปฏิกิริยาต่อร่างกายน้อย

5. การขาดธาตุ Cr จะมีผลเสียต่อร่างกายคือ อาจจะทำให้เป็นโรคเยาหวาน