การเขียนรายงาน

.ความหมายของการเขียนรายงานได้

การเขียนรายงานคือ  การเขียนเรื่องทางวิชาการที่ได้ศึกษาค้นคว้ามาเป็นอย่างดีและเรียบเรียงอย่างมีระเบียบแบบแผน  ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจเรื่องที่ศึกษาดียิ่งขึ้น

     .ส่วนประกอบของรายงาน         รายงานมีส่วนประกอบดังนี้

                    ..  ส่วนประกอบตอนต้น

-   ปกนอก  ปกนอกควรมีรายละเอียดต่างๆ  ครบถ้วน  เป็นต้นว่า  ชื่อเรื่อง  ชื่อผู้เขียนรายงาน  ชื่ออาจารย์ผู้สอน  ชื่อวิชา  ชื่อสถาบัน  ภาคการศึกษาและปีการศึกษาเช่น

หัตถกรรมพื้นบ้าน

โดย

นายสมชัย  บุญส่งเสริม  ชั้น  .  /

เสนอ

อาจารย์ธรรมรัตน์  งามจิตต์เอื้อ

รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา

ภาคเรียนที่    ปีการศึกษา  ๒๕๔๖

โรงเรียนพรหมานุสรณ์ จังหวัดเพชรบุรี

 

 
                                           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-  ใบรองปก  เป็นกระดาษเปล่า    แผ่นคั่นอยู่ระหว่างปกนอกและปกใน

-  ปกใน  ปกในจะต้องมีรายละเอียดเหมือนกับปกนอกทุกประการ

-   คำนำ  เป็นการกล่าวถึงเนื้อหาโดยสรุปของรายงานเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจภาพรวมของรายงานในเบื้องต้น  คำนำที่ดีไม่ควรจะออกตัวหรือแก้ตัว  เช่น  “ผู้เขียนไม่สันทัดหัวข้อรายงานเรื่องนี้”  “ผู้เขียนมีข้อจำกัดต่างๆในการทำรายงานเรื่องนี้” เป็นต้น

-          สารบัญ  เป็นการเรียงลำดับหัวข้อที่ปรากฏในรายงาน  และมีการบอกเลขหน้ากำกับ

 

 

 

 

 

..  ส่วนเนื้อหา

-   บทนำ เป็นส่วนที่กล่าวถึงหัวข้อของรายงาน  เหตุผลและวัตถุประสงค์ในการทำงาน  ตลอด

การกำหนดขอบเขตของเรื่องที่เขียน และวิธีการศึกษาค้นคว้า

-     เนื้อหา  เป็นส่วนสำคัญที่สุดของรายงาน  เนื่องจากเป็นการให้รายละเอียดทั้งหมดเกี่ยวกับหัว

ข้อที่ศึกษา  หากเป็นรายงานที่มีขนาดยาวควรแบ่งเนื้อหาออกเป็นบทย่อยๆเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่าย

-          สรุป  เป็นการสรุปผลการศึกษาค้นคว้า  และอาจมีการอภิปรายหรือเพิ่มเติมข้อเสนอแนะใน

การศึกษาเรื่องนั้น ๆ ต่อไป

     ..   ส่วนประกอบตอนท้าย

-          บรรณานุกรม  หมายถึง  รายชื่อหนังสือ  เอกสาร  โสตทัศนวัสดุ  เช่น  แถบบันทึกเสียง  

แถบบันทึกภาพ   หรือแหล่งอ้างอิงข้อมูลอื่นๆ  เป็นต้นว่า  อินเทอร์เน็ต  และการสัมภาษณ์  ที่ผู้เขียนใช้ศึกษาเป็นข้อมูลในการทำรายงาน  ซึ่งผู้เขียนรวบรวมไว้อย่างเป็นระบบเพื่อให้ผู้อ่านที่สนใจสามารถค้นคว้าเพิ่มเติมได้

                                -  ภาคผนวก  หมายถึง  เนื้อหาหรือข้อมูลที่ไม่ได้เป็นเนื้อหาของรายงานโดยตรงแต่เป็นเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อเรื่องที่ศึกษาซึ่งผู้เขียนคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่าน

      .  ขั้นตอนการเขียนรายงาน

                  ..  การกำหนดเรื่องและขอบเขตของเนื้อหา

                                 เรื่องที่จะทำรายงานอาจเป็นเรื่องที่มีการกำหนดให้หรือเรื่องที่กำหนดหัวข้อเอง  หากผู้เขียนต้องกำหนดเรื่องเองควรคำนึงถึงสิ่งต่างๆต่อไปนี้

. ความสำคัญหรือความน่าสนใจของเรื่อง  เรื่องที่จะทำรายงานควรเป็นเรื่องที่มีประเด็นน่าสนใจและน่าติดตาม

                . ความสนใจและความถนัดของผู้เขียน  เรื่องที่จะทำรายงานควรเป็นเรื่องที่ผู้เขียนมีความสนใจและถนัด  เพราะจะช่วยให้ผู้เขียนเกิดความกระตือรือร้นในการทำรายงานและสามารถศึกษาค้นคว้าได้อย่างมีประสิทธิผล   

                . แหล่งข้อมูลที่ใช้ศึกษา  เรื่องที่จะทำรายงานควรมีแหล่งข้อมูลและข้อมูลมากเพียงพอที่จะศึกษาได้

. ขอบเขตของเรื่อง  ผู้เขียนควรกำหนดขอบเขตของเรื่องที่จะศึกษาให้เหมาะสมกับเวลาที่ใช้ในการทำรายงานและความสามารถของผู้เขียน

..  การสำรวจแหล่งข้อมูล

              ข้อมูลที่ใช้ในการทำรายงานนั้น  แบ่งออกเป็น    ประเภท คือ

                . ข้อมูลจากเอกสารหรือหลักฐานต่างๆ  เป็นข้อมูลที่บันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร  เช่น  หนังสือ  บทความ  วิทยานิพนธ์  รายงาน  หนังสืออ้างอิง  วารสาร  นิตยสาร  จารึกและจดหมายเหตุ  เป็นต้น

                . ข้อมูลภาคสนาม  เป็นข้อมูลที่ผู้เขียนรายงานรวบรวมขึ้นจากการสำรวจ  การสังเกต  การสัมภาษณ์  แบบสอบถาม  หรือการทดลอง

     ..  การรวบรวมข้อมูล

                    เมื่อผู้เขียนได้สำรวจข้อมูลที่จะศึกษาแล้ว  ต้องเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการจัดระเบียบข้อมูลหรือแยกข้อมูลออกเป็นกลุ่มต่างๆ  เพื่อความสะดวกในการวิเคราะห์ข้อมูลต่อไป  วิธีการจัดระเบียบข้อมูลที่เป็นที่นิยมวิธีหนึ่ง  คือ  การทำบัตรบันทึกข้อมูล  ซึ่งมักมีรายละเอียดเกี่ยวกับหัวข้อเรื่องที่บันทึก  แหล่งที่มาของข้อมูล  แหล่งค้นคว้า  และการสรุปใจความสำคัญของเรื่องที่อ่าน  ทั้งนี้ควรบันทึกข้อมูลเพียง    หัวข้อ  ต่อบัตรบันทึกข้อมูล    แผ่น

ตัวอย่างบัตรบันทึกข้อมูล

สำนวน  “ปลูกฝัง”

ขุนวิจิตร (สง่า  กาญจนานาคพันธุ์). สำนวนไทย. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพมหานคร :ดวงกมล,  ๒๕๔๑. หน้า  ๓๒๗ - ๓๒๘.

                สำนวน  “ปลูกฝัง”  หมายถึง  ทำให้เป็นหลักฐานมั่นคง  มีที่มาจากพิธีฝังรกของทารกแรกเกิด  แล้วปลูกต้นมะพร้าวไว้ข้างๆ ที่ฝังหม้อรก  และพ่อแม่มักจะยกที่ดินบริเวณนั้นให้ลูกคนนั้นปลูกเรื่อนหอเมื่อเติบใหญ่

                                                       (ที่มา  : หอสมุดพระราชังสนามจันทร์   มหาวิทยาลัยศิลปากร)

 
 


                        

 

 

 

 

 

 

     

..๔ การวิเคราะห์ข้อมูล

                                  ขั้นตอนนี้เป็นการทำความเข้าใจข้อมูลและตีความข้อมูลที่ศึกษา  หากเป็นข้อมูลที่เป็นความคิดเห็น  ผู้เขียนรายงานต้องอภิปรายว่า  เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับความคิดเห็นนั้นๆ  หากเป็นข้อมูลภาคสนามผู้เขียนรายงานอาจใช้วิธีการทางสถิติร่วมด้วย

               

 

 

 

..๕ การเรียบเรียงเนื้อหาของรายงาน

                                     ผู้เขียนรายงานควรเรียบเรียงรายงานไปตามส่วนประกอบของรายงาน  คือ  ส่วนประกอบตอนต้น  ส่วนเนื้อหา  และ ส่วนประกอบตอนท้าย  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนเนื้อหานั้น  ผู้เขียนจะต้องนำข้อมูลที่จัดระเบียบ  วิเคราะห์  และตีความแล้ว  มาเรียบเรียงให้เป็นลำดับขั้นตอน  ทั้งนี้การเขียนรายงานที่ดีไม่ควรนำข้อมูลจากแหล่งต่างๆมาเรียงต่อกัน  แต่ควรเขียนด้วยสำนวนภาษาของตนเอง ให้ชัดเจน  ตรงไปตรงมาและต้องใช้ภาษาเขียนที่เป็นแบบแผนหรือเป็นภาษาระดับทางการ

                .    การอ้างอิงและบรรณานุกรม

                                การอ้างอิง  คือ  การบอกแหล่งที่มาของข้อมูล  เพื่อให้ผู้อ่านสามารถสอบทานข้อเท็จจริงหรือศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมต่อไปสะดวก  การบอกแหล่งที่มาของข้อมูลถือเป็นการให้เกียรติเจ้าของข้อมูลซึ่งเป็นมารยาทที่ดีทางวิชาการ  นอกจากนี้การอ้างอิงข้อมูลของผู้อื่นซึ่งสอดคล้องกับเนื้อหาหรือผลการศึกษาของผู้เขียนรายงานยังมีส่วนช่วยให้รายงานน่าเชื่อถือยิ่งขึ้นอีกด้วย

                                การอ้างอิงที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นควรเรียนรู้  ได้แก่  การอ้างอิงแบบแทรกในเนื้อหาหรือระบบนาม – ปี  ดังนี้

                                การอ้างอิงแบบแทรกในเนื้อหาหรือระบบนาม – ปี  ทำได้โดยเขียนข้อมูลเกี่ยวกับเอกสารที่อ้างอิง  ได้แก่  ชื่อผู้แต่ง  ปีที่พิมพ์  และเลขหน้าที่อ้างอิงจากเอกสารนั้น  ไว้ในเครื่องหมายนขลิขิตหรือวงเล็บต่อจากข้อความที่อ้างอิง  เช่น

การเสด็จพระราชดำเนินโดยกระบวนพยุหยาตรามีการเปลี่ยนไปเป็นแบบพระราชพิธีซึ่งเป็นการเสด็จพระราชดำเนินตามโอกาสต่างๆ  และมีลักษณะเป็นธรรมเนียมในราชสำนักสืบมาจนถึงปัจจุบัน  เช่น  การเสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชกุศล  พระราชทานผ้าพระกฐิน  เป็นต้น  (ก่องแก้ว  วีระประจักษ์)

 
               

                               

 

 

 

                                บรรณานุกรม   คือ รายชื่อหนังสือหรือเอกสารอ้างอิงที่นำมาใช้เป็นข้อมูลในการเขียนงานทางวิชาการ  การเขียนบรรณานุกรมจะต้องจัดลำดับของหนังสือหรือเอกสาร  โดยเรียงตามลำดับอักษรชื่อผู้แต่งตามลำดับอักษรในพจนานุกรม

                การเขียนบรรณานุกรมสำหรับหนังสือทั่วไปมีรูปแบบ  ดังนี้

ชื่อผู้แต่ง.  ชื่อหนังสือ.  ครั้งที่พิมพ์.   เมืองที่พิมพ์  : สำนักพิมพ์,  ปีที่พิมพ์.

 
               

 

เช่น

บรรเจิด  อินทุจันทร์ .  ราชสกุลพระบรมราชวงศ์จักรี.  กรุงเทพมหานคร  : คุรุสภา,๒๕๓๙.

 

 
 

 


การเขียนบรรณานุกรมสำหรับบทความในวารสารภาษาไทยมีรูปแบบดังนี้

ชื่อผู้แต่ง.  “ชื่อบทความ”.  ชื่อวารสาร  ปีที่  ,  ฉบับที่  (วัน  เดือน  ปี  ) :  หมายเลขหน้า.

 
 

 


            สมชาย  สำเนียงงาม.  “การเลือกใช้คำสรรพนามในภาษาไทยกับแนวคิดเรื่องความสุภาพของบราวน์เลวินสัน  อักษรศาสตร์  ๒๓.    (ธันวาคม  ๒๕๔๓  -  พฤษภาคม  ๒๕๔๕)  :  ๒๒๐  -  ๒๔๒.

 

 
เช่น