กลุ่มสาระการเรียนรู้ที่ 2  การอาชีพ

วิชา  งานห้องสมุด1 รหัส ง 32230

ชั้น  มัธยมศึกษาปีที่ 2

 

 

ใบความรู้ที่ 7

 

เรื่อง การดำเนินงานห้องสมุดเกี่ยวกับหนังสือ

ใช้ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ที่  7   

จำนวน  4 คาบ

ผู้สอน  นางวรรธนา  บัวแก้ว

 

การเตรียมหนังสือเพื่อให้บริการ

 

 หมายถึงการที่ห้องสมุดจัดเตรียมหนังสือ  เพื่อให้สะดวกแก่การให้บริการ  ผู้อ่านสามารถหยิบยืมไปอ่านได้สะดวก รวดเร็ว และไม่เสียเวลา

ลำดับขั้นการเตรียมหนังสือ   การเตรียมหนังสือเพื่อให้บริการ มีวิธีการทำเป็นลำดับ

ดังนี้

                          1. เก็บใบหุ้มปกหนังสือไว้เพื่อจัดกิจกรรมของห้องสมุด เช่น การจัดนิทรรศการ  การเล่าเรื่องหนังสือ   การแนะนำหนังสือ ฯลฯ

                         2. ตรวจดูความเรียบร้อยของหนังสือ  ถ้าหน้าติดกันหรือยังไม่ขาดออกจากกัน  ควรตัดด้วยมีดตัดกระดาษให้เรียบร้อย

                          3. เปิดหนังสือใหม่ให้ถูกวิธี  เป็นการถนอมหนังสือไม่ให้ชำรุดง่าย

  4. ประทับตราต่าง ๆ ของห้องสมุด ได้แก่

                                   4.1 ตรายางสำหรับกรอกเลขทะเบียน  เลขเรียกหนังสือ  และวันเดือนปีที่ลงทะเบียน 

             4.2 ตราห้องสมุด มีลักษณะตามที่ห้องสมุดกำหนด  ใช้ประทับหน้าต่าง ๆ ของหนังสือ  เพื่อแสดงความเป็นเจ้าของตามหน้าต่าง ๆ ที่กำหนดไว้  และหน้าอื่น ๆ ตามสมควร

                     4.3 ตราคำเตือนต่าง ๆ  โดยพิจารณาตามความเหมาะสม

ตัวอย่างตราต่าง ๆ ของห้องสมุด  

         

ห้องสมุด

โรงเรียนกันทรารมณ์

ก.  ตราห้องสมุด                    

 

 

หนังสือทุกเล่มเป็นสมบัติของห้องสมุด  โปรดอย่าฉีก ตัด หรือทำลายหนังสือ  จะขอบคุณมาก

ข.  ตราประทับคำเตือน                

 

วันที่……เดือน………….พ.ศ………

เลขทะเบียน…………………..

ค.  ตราประทับวันลงทะเบียน   

 

หนังสืออ้างอิงใช้เฉพาะในห้องสมุดเท่านั้น

ง.  ตราประทับหนังสืออ้างอิง 

 

5.  กำหนดเลขเรียกหนังสือ  และให้หัวเรื่อง  ควรแยกหนังสือออกตามหมวดหมู่และจัดเรียงตามลำดับฉบับที่  เพื่อสะดวกในการลงทะเบียน

          6.  ลงทะเบียนหนังสือ   หนังสือทุกเล่มที่ห้องสมุดได้รับมาโดยวิธีใดก็ตาม  ก่อนจะนำออกให้บริการจะต้องเตรียมหนังสือและลงทะเบียนให้เรียบร้อยก่อน เมื่อลงทะเบียนหนังสือแต่ละเล่มเสร็จแล้ว  ให้เขียนเลขทะเบียนและวันเดือนปีที่ลงทะเบียนลงในแบบตรายางที่ประทับที่หน้าปกใน และหน้าลับเฉพาะในเล่มหนังสือ           

7.  พิมพ์และปิดซองบัตร  บัตรกำหนดส่งและบัตรหนังสือ  โดยนำบัตรหนังสือใส่ไว้ในซองบัตร  ทากาวบาง ๆ รอบ ๆ ซองแล้วผนึกลงไปที่ปกหลังด้านใน  สำหรับบัตรกำหนดส่งติดที่หน้าตรงกันข้าม จะทากาวติดเฉพาะริมขอบบนเท่านั้น  เพราะเมื่อใช้เต็มแล้วจะได้ดึงออกได้ง่าย  หรืออาจปิดบัตรกำหนดส่งไว้หน้าเดียวกันกับหน้าที่ปิดซองบัตรก็ได้  โดยพิจารณาตามสภาพความเหมาะสมของหนังสือ  โดยปิดบัตรกำหนดส่งไว้เหนือซองบัตร  

ห้องสมุดบางแห่งที่ใช้ระบบอัตโนมัติในการยืม- คืนหนังสือ  จะใช้บาร์โค้ดติดที่หน้าปกหนังสือและด้านใน แทนการปิดซองบัตร


                       6. เขียนสันหนังสือ  การเขียนเลขหนังสือ  โดยมากจะเขียนบนสันหนังสือ  ถ้าหนังสือหนาพอ  ถ้าหนาไม่พอก็เขียนบนหน้าปก  ควรกะระยะให้อยู่ในระดับเดียวกันทั้งหมด  โดยวัดจากขอบล่างหนังสือขึ้นมา  1.5 - 2.5  นิ้ว  การเขียนสันหนังสือทำได้ 2 วิธีคือ  เขียนบนกระดาษสำหรับปิดสันหนังสือแล้วปิดทับด้วยเทปกาวใส เพื่อป้องกันไม่ให้หลุดออก  อีกวิธีหนึ่งคือเขียน


ด้วยดินสอไฟฟ้า                                                                                           

                               การลงทะเบียนหนังสือ

          หนังสือทุกเล่มในห้องสมุดได้รับมาโดยวิธีใดก็ตาม   ก่อนจะนำออกให้บริการจะต้องลงทะเบียนเสียก่อน  เพื่อเป็นหลักฐานว่าห้องสมุดมีหนังสืออะไรบ้าง  จำนวนเท่าไร  เลขทะเบียนจะบอกจำนวนหนังสือทั้งหมดในห้องสมุดได้

 

อุปกรณ์ที่ใช้ในการลงทะเบียน

 

          1.  สมุดลงทะเบียน  ในการลงทะเบียนหนังสือให้ลงทะเบียนทุกเล่มที่ห้องสมุดได้รับ  ไม่ว่าจะจัดหามาโดยวิธีใดก็ตาม  ในสมุดทะเบียนเล่มเดียวกัน  ไม่ต้องแยกเล่ม  อาจใช้สมุดปกแข็งเล่มใหญ่  ( สมุดเบอร์ 2 ) 2 หน้าขีดเป็นช่วง ๆ หรือจะใช้กระดาษ  ฟุลสแก็บ  ที่ตีเส้นไว้แล้ว  หรือกระดาษอัดสำเนาเย็บเป็นเล่มหรือซื้อสมุดทะเบียนที่มีจำหน่ายสำหรับการลงทะเบียนโดยเฉพาะ

ก็ได้

          2.  เครื่องตอกตัวเลข  ( Running  Number ) 

          3.  ตรายางวันที่   แท่นหมึกสีแดงและสีน้ำเงิน ( หรือ ดำ แดง  )

รายการที่จะลงในสมุดทะเบียน คือ วัน เดือน ปี ที่ห้องสมุดรับหนังสือเข้าห้องสมุดเลขทะเบียน  ชื่อผู้แต่ง  ชื่อหนังสือ  ชื่อสำนักพิมพ์  ปีที่พิมพ์  แหล่งที่มา  ราคา  และหมายเหตุ

 

วิธีลงทะเบียน

 

          1.  ก่อนลงทะเบียนจัดหนังสือของผู้แต่งคนเดียวกันไว้ด้วยกัน  หนังสือชุดหรือหนังสือหลายเล่มจบไว้ด้วยกัน  โดยเรียงลำดับตามเล่มที่ของหนังสือแต่ละเล่มในชุด

          2.  วัน เดือน ปี ที่จะลงทะเบียน ถ้าวันเดียวกันลงทะเบียนหนังสือหลายเล่มให้ลงวันที่เฉพาะเล่มแรกของวันนั้นเท่านั้น

          3.  ลงทะเบียนหนังสือเล่มทีละเล่ม  โดยลงบรรทัดละ 1 เล่ม ถ้าเป็นหนังสือชุดหรือหนังสือหลายเล่มจบ  ให้ลงทะเบียนของหนังสือในชุดนั้นต่อกันตามลำดับจนหมดชุด   ถ้าหนังสือ เล่มเดียวกันมีหลายฉบับ  (copy)  ให้ลงทะเบียนเรียงติดต่อกันจนครบทุกเล่ม

4.  ลงชื่อผู้แต่งตามที่ปรากฏในหนังสือ   ถ้ามีผู้แต่งเกิน 3 คน  ให้ลงชื่อผู้แต่งคนแรกตามด้วยคำว่า  และคนอื่นๆ  ถ้าเป็นอังกฤษให้ลงว่า  and  others  ถ้าไม่มีชื่อผู้แต่งให้เว้นว่างไว้ไม่ต้องลงรายการ

5.  ลงชื่อหนังสือตามที่ปรากฏบนหน้าปกในหนังสือ   ถ้าเป็นหนังสือชุดให้ลง ล.1   ล.2   ล.3......ท้ายหนังสือสำหรับหนังสือภาษาไทย   ส่วนหนังสือภาษาอังกฤษให้ใช้  V.1   V.2   V.3  ถ้าหนังสือชื่อเรื่องเดียวกันและผู้แต่งคนเดียวกันมีหลายฉบับให้ใส่  ฉ.1   ฉ.2   ฉ.3...หรือ  C.1   C.2  C.3  (สำหรับภาษาอังกฤษ) ท้ายชื่อหนังสือ  (ล. หมายถึง  เล่ม  ฉ. หมายถึงฉบับ )

        6.  ชื่อสำนักพิมพ์ที่จัดพิมพ์  ในกรณีที่ไม่มีสำนักพิมพ์ให้ลงชื่อโรงพิมพ์ หรือชื่อผู้รับผิดชอบในการจัดพิมพ์ ซึ่งอาจจะเป็นกระทรวง ทบวง กรม  ฯลฯแทน ถ้าไม่ปรากฏสถานที่พิมพ์ให้ลงว่า  ม .ป .ท . หรือ  n .p. (ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์ หรือ no date)

7. ราคาหนังสือ  ลงตามที่ปรากฏในหนังสือ เพราะถ้าหนังสือชำรุดหรือสูญหายจะได้เรียกชดใช้จากผู้ทำหายได้ถูกต้อง

        8. แหล่งที่มา ในกรณีที่มีผู้บริจาคหนังสือให้ห้องสมุด  ให้ลงชื่อผู้บริจาคหรือแหล่งที่บริจาค  แต่ถ้าหากได้มาโดยการซื้อก็ไม่ต้องระบุไว้

9. หมายเหตุ มีไว้สำหรับเขียนเลขแสดงจำนวนหนังสือในชุด  หรือเมื่อหนังสือชำรุดได้จำหน่ายออกจากทะเบียนห้องสมุด ให้ลงว่าจำหน่ายเมื่อวันที่........เดือน............. พ .ศ……. ...

                   ตัวอย่างการลงทะเบียนหนังสือ

วัน เดือน ปี

 

เลขทะเบียน

ชื่อผู้แต่ง

 

ชื่อเรื่อง

สำนักพิมพ์

ปีที่พิมพ์

ราคา

แหล่งที่มา

 

หมายเหตุ

บาท

สต.

1มิ.ย.33

 

           

0001

 

 

0002

 

0003

 

0004

 

0005

 

0006

 

 

 

สมบัติ จำปาเงิน  และ สำเนียง

มณีกาญจน์

ชัยสิทธ์ วรรณศิริ

 

ยุวดี เชี่ยววัฒนา

 

ชนิกา ตู้จินดา

 

ดำรง กิจกุศล

 

กระทรวง

ศึกษาธิการ

หลักนักอ่านฉ.1

 

 

จักรวาลและโลกกว้างที่เราอยู่

การทดลอง

มหัศจรรย์ล.1   

เรื่องสั้นของหมอ

ชนิกา     เล่มที่1

คู่มือออกกำลังกาย

หลักสูตรมัธยมศึกษา ตอนต้น พ.ศ.2521

ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2533

เมดิคัลมีเดีย

 

 เอกลักษณ์

 

ซีเอ็ดยูเคชั่น

พัฒนาศึกษา

หมอชาวบ้าน

กรมวิชาการ

2531

 

 

 

2531

 

2532

 

2531

 

2531

 

2532

65

 

 

 

18

 

395

 

45

 

85

 

-

-

 

 

-

-

-

-

 

 

-

-

 

-

 

 

 

 

 

 

 

ด.ญ.สุรีย์สุขใจ

 

 

 

 

 

 

2เล่ม

 

รายละเอียดการลงทะเบียนหนังสือ  โปรแกรม Library 2001

เลขทะเบียน…..........................ประเภทวัสดุนิเทศ.........................ประเภทหนังสือ.................

ชื่อเรื่อง...............................................................................................................................

ชื่อผู้แต่ง1........................................................ นามแฝง......................................................

ชื่อผู้แต่ง2......................................................... ชื่อผู้แต่ง3...................................................

จังหวัด.....................สำนักพิมพ์.......................ปีที่พิมพ์..........

หมวดหนังสือ                                         ครั้งที่พิมพ์............    ISBN……………………………

เลขหมู่หนังสือ

เลขผู้แต่ง

เล่มที่/ฉบับ

จำนวนหน้า                        ความสูง                    ซ.ม.จำนวนเล่ม                     ภาพประกอบ

ตาราง                              แผนที่

 

ชื่อชุดหนังสือ.......................................................................................................................................

แนวสืบค้น...................................................................................   ราคา

วันที่ลงทะเบียน.........................................................  สถานที่เก็บ................................


 

การจัดหมู่หนังสือ

                   

 

 

 

 

 

 

 


การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้

 

                    หนังสือเป็นสิ่งพิมพ์ที่ห้องสมุดมีเป็นจำนวนมาก  และเป็นสิ่งที่ผู้ใช้ห้องสมุดต้องใช้เป็นหลักในการอ่านหรือการค้นคว้า ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการแยกประเภท  และการแบ่งหมู่หนังสือ   โดยการใช้ระบบการจัดหมู่หนังสือในระบบใด ระบบหนึ่ง    ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ใช้สามารถค้นหาหนังสือที่ต้องการได้สะดวกและรวดเร็ว  การแบ่งหมู่หนังสือทุกระบบ กำหนดเนื้อหาของหนังสือเป็นสำคัญ  คือตัวเนื้อหาอย่างเดียวกัน หรือคล้ายคลึงกัน  จะให้สัญลักษณ์หรือเลขหมู่เดียวกัน  ห้องสมุดโรงเรียนของเรามีการจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้  โดยมีนายเมลวิล  ดิวอี้  ชาวอเมริกัน  เป็นผู้คิดระบบนี้ขึ้น  ระบบนี้ใช้ตัวเลขเป็นสัญลักษณ์   แทนประเภทของหนังสือ  มี 10 หมู่ใหญ่ ดังนี้

000        ความรู้ทั่วไป

                                                 100        ปรัชญา

                                                200        ศาสนา         

                                                      300        สังคมศาสตร์

                                                     400        ภาษาศาสตร์

                                                      500        วิทยาศาสตร์

                                                      600        วิทยาศาสตร์ทั่วไป 

                                                      700        ศิลปะ

                                                      800        วรรณคดี

                                                      900        ประวัติศาสตร์

แบ่งต่อไปอีกเป็นหมวดย่อย ----  หมู่ย่อย -----  ทศนิยม

 
                               

              นอกจากการให้เลขหมู่ตั้งแต่  000-999  เป็นสัญลักษณ์แทนเนื้อเรื่องของหนังสือแล้ว ยังอาจใช้ตัวอักษรเป็นสัญลักษณ์แทนหนังสือบางประเภท ได้แก่ หนังสือนวนิยาย, หนังสือชีวประวัติ, หนังสือเด็กและเยาวชนหรืออาจใช้ตัวอักษรประกอบเหนือเลขหมู่ เพื่อบอกประเภทของหนังสือ

ได้แก่ หนังสือคู่มือครู, หนังสืออ้างอิง,หนังสือแบบเรียน, หนังสือสำหรับเด็กและเยาวชน

1.  การใช้อักษรแทนเลขหมู่หนังสือ  

เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการจัดหมู่หนังสือบางประเภท ห้องสมุดส่วนใหญ่จะใช้

ตัวอักษรแทนเลขหมู่หนังสือ อักษรที่ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนเลขหมู่หนังสือบางหมวด มีดังนี้

                        1.1  หมวดนวนิยาย ใช้อักษร F หรือ Fic หรือ น. หรือ นว ดังต่อไปนี้                                   1.1.1. F  หรือ Fic (Fiction)        ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนเลขหมู่หนังสือนวนิยายภาษาต่างประเทศ

                              1.1.2. น หรือ นว  (นวนิยาย)     ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนเลขหมู่หนังสือนวนิยายไทยและนวนิยายแปลเป็นไทยทุก ๆ เล่ม เช่น                   

 

 

 

F

E

 

Fic

W

 
 

 


                   

                     

1.2 หมวดหนังสือเด็กและเยาวชน  ใช้อักษร  J หรือ  E  หรือ   แล้วแต่กรณีดังต่อไปนี้

                             1.2.1  J  (Juvenile)  ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนเลขหมู่หนังสือ เยาวชนภาษา                                        ต่างประเทศ

1.2.2  E  (Easy Books)แทนหนังสือภาษาต่างประเทศ  สำหรับเด็กเล็กๆ ที่อ่านง่าย

1.2.3    (เยาวชน)  แทนหนังสือสำหรับเด็กที่เขียนเป็นภาษาไทยทุกเล่ม    เช่น       

E

W

 

 

 

 

J

E

 
                

 

 

                     

                     1.3   หมวดหนังสือชีวประวัติ  ใช้อักษร  B หรือ   แล้วแต่กรณีดังนี้      

1.3.1   B ( Biography )  แทนหนังสือชีวประวัติที่เขียนเป็นภาษา

ต่างประเทศ

                            1.3.2  ช (ชีวประวัติ)  แทนหนังสือชีวประวัติที่เขียนเป็นภาษาไทยทุกเล่ม                           เช่น 

 

 

 

B

C

 

B

F

 
 

 

 

 


  2. การใช้อักษรประกอบเลขหมู่ 

 

          มีหนังสือบางประเภทห้องสมุดจำเป็นต้องใช้ตัวอักษรเติมเหนือเลขหมู่  เพื่อบอกให้ทราบประเภทของหนังสือ  อักษรที่ใช้ประกอบเลขหมู่มีดังนี้

                  2.1  หนังสืออ้างอิง  เป็นหนังสือประเภทที่ห้องสมุดแยกเก็บไว้ต่างหาก  เพื่อใช้ค้นคว้าภายในห้องสมุด  ไม่อนุญาตให้ยืมกลับบ้าน  ส่วนใหญ่เป็นหนังสือที่ผู้ใช้ต้องการค้นคว้าหาคำตอบเมื่อมีปัญหา  หรือต้องการค้นคว้าเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ  เช่น  พจนานุกรม,สารานุกรม,อักขรานุกรม, ซึ่งมีเลขหมู่หนังสือ  ตามเนื้อหาของหนังสืออยู่แล้ว  จึงต้องมีตัวอักษร

R หรือ Ref  หรือ อ อยู่เหนือเลขหมู่อีกทีหนึ่ง  แล้วแต่กรณีดังนี้

2.1.1.R หรือ Ref  (Reference)  ใช้เติมเหนือเลขหมู่หนังสืออ้างอิงภาษา

ต่างประเทศ         

2.1.2   (อ้างอิง)  หนังสืออ้างอิงภาษาไทยทุกเล่มจะมีอักษร อ อยู่เหนือ

เลขหมู่หนังสือ เช่น

R.F

920

W

 

R

105

R

 

R

502

H

 

502

 

502

 
                       

 

 

 

                  2.2  หนังสือแบบเรียน  ห้องสมุดบางแห่งอาจรวมไว้กับหนังสืออ่านทั่ว ๆ ไป คือจัดไว้ในหมวด 000-999  แต่บางห้องสมุดอาจแยกต่างหาก  โดยใช้อักษรไว้เหนือเลขหมู่ เช่น

500

 

510

 

620

 

620

 

705

 
 

 

 


                 

       2.3  หนังสือคู่มือครู  มีเลขหมู่หนังสือตามเนื้อหาของหนังสือ  และมีอักษร ค 

( คู่มือครู)  อยู่เหนือเลขหมู่หนังสือ  เช่น                   

150

 

371

 

495

 

ค510

 

905

 
 

 

 

 


J

510

E

 

109

 

615

 

420

 

J

420

B

 
              2.4.  หนังสือสำหรับเด็กและเยาวชน  ถ้าเป็นหนังสือประเภทสารคดีให้เลขหมู่เช่นเดียวกับหนังสือสารคดีทั่ว ๆ ไป  แล้วเติม ย(เยาวชน) หรือ J (JuveniIe) ไว้เหนือเลขหมู่เพื่อแสดงว่าเป็นหนังสือเยาวชน เช่น

 

 

 

 

                     ดังนั้นตัวอักษรที่ใช้จึงมีความหมายถึงประเภทของหนังสือแต่เพียงผู้เดียว หรือมีความหมายได้ทั้งประเภทของหนังสือและแทนเลขหมู่หนังสือได้ แล้วแต่ความเหมาะสมของห้องสมุดแต่ละแห่ง

                   

การจัดหนังสือขึ้นชั้น

                  มีหลักเกณฑ์ดังนี้

 

1.  การจัดหนังสือประเภทเดียวกันไว้ด้วยกัน 

 

                     เช่น จัดเป็นชั้นหนังสืออ้างอิง  ชั้นหนังสือสารคดี  ชั้นหนังสือนวนิยายและเรื่องสั้นชั้นหนังสือเยาวชน  ชั้นหนังสือแบบเรียน  ชั้นคู่มือครู  ชั้นหนังสืออนุสรณ์  ฯลฯ  ถ้ามีชั้นมากพอ  โดยมีหลักในการจัดวางชั้นหนังสือบางประเภท ดังนี้

1.1 ชั้นหนังสืออ้างอิง (คือหนังสือที่มีอักษร หรือ  R หรือ Ref อยู่เหนือเลขเรียกหนังสือ)  เรียงแยกไว้ต่างหาก  ไม่รวมกับหนังสืออ่านทั่วไป  และควรอยู่ใกล้กับบรรณารักษ์  เพราะจะได้ให้คำแนะนำรายการใช้ได้

1.2  ชั้นหนังสือคู่มือครู  ควรแยกไว้ต่างหากสำหรับให้ครูใช้เท่านั้น

1.3ชั้นหนังสือนวนิยายและเรื่องสั้น  หนังสือสำหรับเยาวชน  ควร

                                  จัดให้ห่างจากหนังสืออ้างอิง  เนื่องจากมีผู้มาใช้มาก  อาจจัดไว้ใกล้ 

                                          กับวารสารและหนังสือพิมพ์

1.4ชั้นหนังสืออนุสรณ์และหนังสืองานศพ   ที่ไม่สามารถจัดหมวดหมู่

ได้  ควรทำเครื่องหมายติดไว้ที่สัน เช่นทำจุดสีต่าง ๆ ติดไว้ที่สันหนังสือ      ให้ทราบว่าเป็นหนังสือประเภทใด  เพื่อสะดวกในการจัดเก็บ 

      (หนังสืองานศพส่วนใหญ่จะแยกหมวดหมู่ตามเนื้อหาของหนังสือและ

      จัดขึ้นชั้นรวมกับหนังสืออื่น ๆ)

 

 

 2.  การจัดเรียงหนังสือแต่ละประเภท

                            

2.1 หนังสือสารคดี  จัดเรียงตามเลขหมู่หนังสือ ดังนี้

                                   2.1.1  เรียงจากเลขน้อยไปหาเลขมาก  โดยดูจากเลขหมู่หนังสือที่สันหนังสือจาก 000 - 100 - 200  ฯลฯ  จนถึงเลขหมู่ 900 เช่น      

 

 

 


                             

                                    2.1.2  ถ้าเลขหมู่ซ้ำกันให้เรียงลำดับตามอักษรตัวแรกของผู้แต่ง  เช่น 

 


                                                  

 

 

        

                                    2.1.3  หนังสือเรื่องเดียวกันมีเล่มเดียวจบ  แต่ห้องสมุดมีหลายฉบับ  ให้เรียงตามลำดับทะเบียนของหนังสือ  เช่น

 

 

 

 

 

 

 


                         

 

 ฉ .1- ฉ.4  หมายถึง  ฉบับที่ 1 -4   ร.1-ร.4  หมายถึง  ระบับที่ 1-4  (ระบับกับฉบับ มีความหมายเหมือนกัน)

                       


 2.1.4. หนังสือเรื่องเดียวกันมีหลายเล่มจบ ให้เรียงตามลำดับที่ของเล่ม เช่น

 

 

 

 


     

ล.1 - ล.4  หมายถึง เล่มที่ 1 -  เล่มที่ 4

2.2 หนังสือแบบเรียน หนังสือคู่มือครู  หนังสืออ้างอิง  จัดเรียงลำดับตามเลขหมู่หนังสือเช่นเดียวกัน

2.3 หนังสือนวนิยาย  หนังสือสำหรับเยาวชน  ที่ใช้ตัวอักษรแทนเลขหมู่  ให้เรียงลำดับตามอักษรของชื่อผู้แต่ง  เช่น               

 

 

 

 


                     

 

2.4 หนังสือภาษาอังกฤษกับภาษาไทยเรียงแยกกันไว้คนละพวก แต่ถ้ามี

ชั้นหนังสือไม่พอต้องจัดไว้กับหนังสือภาษาไทย ให้จัดไว้ต่อท้ายหนังสือภาษาไทย

 

3. วิธีจัดหนังสือบนชั้น

                   

3.1 เริ่มเรียงหนังสือจากซ้ายไปขวาตามลำดับของเลขเรียกหนังสือ ( เริ่มจากชั้นบนแล้วถัดลงมาชั้นล่างสุด)

3.2 แต่ละชั้นต้องจัดให้มีที่ว่างเหลือประมาณ 1 ใน 3 ของชั้น เพื่อจะได้จัดวางหนังสือใหม่เพิ่มเติมได้สะดวก

3.3 ควรจัดหนังสือให้หลวมพอประมาณ เพราะถ้าจัดแน่นเกินไปจะทำให้หนังสือเสียทรงเวลาหยิบหนังสือออกมาใช้หรือเก็บเข้าที่เดิม จะทำให้สันหนังสือชำรุดได้ง่าย

                    3.4 ควรมีที่กั้นหนังสือเพื่อกันไม่ให้หนังสือล้ม

          3.5   ควรเรียงหนังสือให้ชิดขอบด้านหน้าเสมอ  เพื่อความสะดวกในการหยิบหนังสือออกจากชั้น

                    3.6 ติดป้ายแจ้งหมวดหมู่หนังสือหรือหมวดวิชาของหนังสือไว้ที่ชั้นแต่ละชั้นด้วย

          3.7 ควรจัดเจ้าหน้าที่หรือนักเรียนช่วยงานห้องสมุด คอยดูแล จัดหนังสือขึ้นชั้นให้ตรงตามหมวดหมู่

 

เลขเรียกหนังสือ ( Call  Number )

หนังสือทุกเล่มในห้องสมุด จะมีสัญลักษณ์แต่ละเล่มเพื่อแยกแยะความแตกต่างในด้านสาขาวิชา

เนื้อหาของหนังสือ ชื่อหนังสือ ชื่อผู้แต่ง ตลอดจนระบุจำนวนเล่มของหนังสือ ชื่อเรื่องนั้น ๆ ที่มีในห้องสมุด

เลขเรียกหนังสือจะปรากฏอยู่ตรงส่วนล่างของสันหนังสือหรือปรากฏตรงส่วนล่างด้านซ้ายมือของปก เลขเหล่านี้ห้องสมุดแต่ละแห่งจัดทำขึ้นเอง ประกอบด้วย 

                    1. เลขหมู่หนังสือ

                    2. อักษรตัวแรกของชื่อผู้แต่งหรือนามสกุลผู้แต่ง สำหรับชื่อชาวต่างประเทศ ห้องสมุดบางแห่งอาจใช้เลขผู้แต่งละเอียดลงไปอีก เพื่อหลีกเลี่ยงความซ้ำซ้อนด้านชื่อผู้แต่ง บางห้องสมุดจะใช้อักษรตัวแรกของชื่อเรื่องหนังสือเพิ่มเข้าไป เช่น 

                   

หนังสือชื่อสังคมวิทยาชนบท   โดยมยุรี    วัดแก้ว   จะมีเลขผู้แต่งเป็น

 ม 189 หรือ ม 189 ส