คำสมาส

 

คำสมาส คือ การนำคำที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤตมารวมกับคำบาลีสันสกฤตแล้วเกิดความหมายใหม่  แต่ยังคงเค้าความหมายเดิมมีลักษณะดังนี้

.เป็นคำที่มีรากศัพท์มาจากบา และสันสกฤตเท่านั้น เช่น สุขศึกษา

อักษรศาสตร์  สังคมศาสตร์  อุดมศึกษา

            .อ่านออกเสียงสระระหว่างคำที่สมาสกัน  เช่น

            รัฐ + ศาสตร์ = รัฐศาสตร์ อ่าน            รัด – ถะ – สาด

            ภูมิ + ทัศน์   =  ภูมิทัศน์     อ่าน            พูม – มิ – ทัด

            พืช + มงคล  =  พืชมงคล   อ่าน            พืด – ชะ - มง – คน

            .แปลจากหลังมาหน้า  เช่น

            ราชโอรส    หมายถึง        ลูกชายพระราชา

            กาฬพักตร์   หมายถึง        หน้าดำ

            วรรณคดี       หมายถึง        เรื่องราวของหนังสือ

            .พยางค์สุดท้ายของคำหน้าที่มีเครื่องหมายทัณฑฆาต  (    )เมื่อนำมาสมาสให้ตัดทิ้งแล้วอ่านออกเสียง “อะ”กึ่งเสียง เช่น        

สิทธิ์ + บัตร                 เป็น            สิทธิบัตร

ไปรษณีย์ + บัตร            เป็น            ไปรษณียบัตร

สวัสดิ์ + ภาพ             เป็น            สวัสดิภาพ

สัตว์ + ศาสตร์             เป็น            สัตวศาสตร์

.คำว่า “พระ”  (แผลงมาจาก “วร”) นำหน้าคำที่มาจากบาลีสันสกฤต เช่น

พระสงฆ์     พระเนตร    พระบาท     พระราชวงศ์