แหล่งหินและแร่ที่สำคัญในประเทศไทย

ตารางที่ แสดงแร่ที่พบในประเทศไทยแยกตามจังหวัดต่างๆ

จังหวัด

แร่ที่เคยทำการผลิตหรือกำลังผลิตอยู่

แร่ที่ยังไม่เคยทำการผลิต

กระบี่

ลิกไนต์ ดีบุก พลวง ฟลูออไรด์

เหล็ก ทรายแก้ว ยิปซัม ตะกั่ว หินน้ำมัน แบไรต์

กาญจนบุรี

ดีบุก วุลแฟรม ตะกั่ว พลวง พลอย ควอร์ตซ์ ฟลูออไรด์ โดโลไมต์ เฟลด์สปาร์

สังกะสี ทองแดง เหล็ก แบไรต์ เล็พพิโคไลต์ ดินมาร์ล ทองคำ แมงกานีส ซีไลต์ ยิปซัม เงิน โคลัมเบียม แทนทาลัม แคลไซต์

กาฬสินธุ์

-

เกลือหิน

กำแพงเพชร

ฟลูออไรด์

เหล็ก ศิลาแลง ทองแดง ดีบุก พลวง ตะกั่ว ไดยาไนด์ โคลัมเบียม แทนทาลัม หินอ่อน

ขอนแก่น

-

เกลือหิน ทองแดง ฟอสเฟต ยูเรเนียม

จันทบุรี

พลอย พลวง โมลิบดินัม ควอร์ตซ์

โกเมน เพทาย ทับทิม เหล็ก ดีบุก แกรไฟต์ ทรายแก้ว นิล ดินขาว นิกเกิล ทองคำ แมงกานีส

ฉะเชิงเทรา

-

ทองแดง เหล็ก ทองคำ ศิลาแลง

ชลบุรี

แมงกานีส เหล็ก โดโลไมต์

ดีบุก ทรายแก้ว ดินขาว ฟลูออไรด์ บอคเคลย์

ชัยนาท

-

เกลือหิน ยิปซัม

ชุมพร

ดีบุก เชอร์คอน

วุลแฟรม ทองคำ แมงกานีส พลวง ทรายแก้ว หินทรายแดง ดินขาว เล็พพิโคไลต์ แบไรต์ บอคเคลย์ โคลัมเบียม

เชียงราย

พลวง ดีบุก แมงกานีส ซีไลต์ วุลแฟรม ฟลูออไรด์

ทองคำ ทองแดง เฮมาไทต์ ทัลค์ ไพไรต์ โลโมไนต์ พลอยสีผักตบ แบไรต์ โครไมต์

เชียงใหม่

ดีบุก ปิโตรเลียม แมงกานีส ตะกั่ว พลวง ซีไลต์ วุลแฟรม ฟลูออไรด์ แบไรต์ เฟลด์สปาร์

ลิกไนต์ เหล็ก สังกะสี ดินขาว ทองแดง โคลัมเบียม แทนทาลัม โครไมต์

ตรัง

ดีบุก โคลัมไบต์ แทนทาไนต์ ลิกไนต์ พลวง ซีโนไทม์

ทรายแก้ว ศิลาแลง เหล็ก เล็พพิโคไลต์ ซีไลต์

ตราด

พลอย ดีบุก วุลแฟรม พลวง แบไรต์ สังกะสี ฟลูออไรด์ เฟลด์สาร์

ทรายแก้ว หินน้ำมัน ตะกั่ว ทองแดง ฮีมาไทต์ ลิกไนต์

นครนายก

ทาโกไคท์ ดินขาว โพโรฟิลไลต์ บอกเคลย์

พลอยสีผักตบ ดินทนไฟ

นครพนม

-

เกลือหิน

นครราชสีมา

เกลือหิน

ทองแดง ศิลาแลง ดินมาร์ล ยิปซัม โพแทซ

นครศรีธรรมราช

ดีบุก วุลแฟรม เหล็ก แบไรต์ พลวง หินปูน หินดินดาน

ไมกา ทรายแก้ว ดินขาว ซีไลต์ แกรไฟต์ ลิกไนต์ บอกเคลย์

นครสวรรค์

เหล็ก ยิปซัม หินปูน

ทองคำ ดีบุก วอลลาสโคไนต์ ดินมาร์ล

นราธิวาส

ดีบุก แมงกานีส ทองคำ ดินขาว วุลแฟรม

ตะกั่ว โคไมต์

น่าน

แมงกานีส

ทองแดง ตะกั่ว หินสีมรกต หินนาคกระสวย ควอร์ตซ์ ผลึก ลิกไนต์ ฟลูออไรด์

บุรีรัมย์

-

เกลือหิน

ประจวบคีรีขันธ์

ดีบุก วุลแฟรม ฮีลเมไนต์ โมนาไซต์ เซอร์คอน ฟลูออไรด์

ทองคำ ฟอสเฟต เหล็ก ซีไลต์ แกรไฟต์

ปราจีนบุรี

ทองคำ บอกเคลย์

เหล็ก ดินขาว ศิลาแลง โครไมต์

ปัตตานี

ดีบุก วุลแฟรม

แมงกานีส ทรายแก้ว

พังงา

ดีบุก วุลแฟรม โคลัมไบต์ แทนทาไลต์ โมนาไซต์ เซอร์คอน

เพชร เพพิโดไลทม์ ซีโนไทม์ ลูโคซีน รูไทส์ ทองคำ เฟอร์กูโซไนต์

พัทลุง

-

ดีบุก เหล็ก

พิจิตร

ยิปซัม

-

พิษณุโลก

-

เกลือหิน ไพโรไทต์ แคลไซต์

เพชรบุรี

ฟลูออไรด์ ดีบุก ตะกั่ว แบไรต์ หินปูน หินดินดาน

วุลแฟรม ทองคำ เฟลด์สปาร์ เบอริล ยิปซัม

เพชรบูรณ์

ตะกั่ว แมงกานีส ฟอสเฟต

สังกะสี ทองแดง ทองคำ แบไรต์ เหล็กยิปซัม ถ่านหิน หินน้ำมัน ฮิลเมไนต์ อาซิโนไพไรต์ แคลไซต์

แพร่

พลวง ตะกั่ว แมงกานีส แบไรต์ ฟลูออไรด์

สังกะสี ทองแดง เหล็ก พลอย ไพไรต์ อาซิโนไพไรต์

ภูเก็ต

ดีบุก วุลแฟรม แทนทาไลต์ โมนาไซต์ เซอร์คอน

โคลัมไบต์ เพชร ทรายแก้ว แคลไซต์

มหาสารคาม

-

เกลือหิน ทองแดง

แม่ฮ่องสอน

ดีบุก วุลแฟรม พลวง ฟลูออไรด์ ตะกั่ว แมงกานีส

เหล็ก แบไรต์

ยโสธร

-

เกลือหิน

ยะลา

ดีบุก วุลแฟรม โคลัมไบต์ แทนทาไลต์ โมนาไซต์ ดินขาว ซีโนไทม์ เซอร์คอน

เหล็ก ทองคำ

ร้อยเอ็ด

-

เกลือหิน

ระนอง

ดีบุก วุลแฟรม โคลัมไบต์ แทนทาไลต์ โมนาไซต์ ดินขาว ซีโมไทม์ เซอร์คอน

เหล็ก ทองคำ

ระยอง

ทรายแก้ว แมงกานีส พลวง

ดีบุก เหล็ก ดินขาว หินน้ำมัน

ราชบุรี

ดีบุก พลวง วุลแฟรม ฟลูออไรด์ แบไรต์ ฟอสเฟต เฟลด์สปาร์ หินปูน

แมงกานีส ตะกั่ว ทองคำ โคลัมไบต์ แทนทาไลต์เบอริล

ลพบุรี

เหล็ก ดินมาร์ล

ทองแดง ทองคำ เบ็นโทไนต์

ลำปาง

พลวง ดีบุก ลิกไนต์ ตะกั่ว ดินขาว แบไรต์ วุลแฟรม ฟลูออไรด์ แมงกานีส

เหล็ก ไดอาตอมไมด์ ทองแดง ยิปซัม ฟอสเฟต ซีไลต์ ทองคำ คอว์ตซ์ ผลึก อาซีโนไพไรต์ เบ็นโทไนต์ บอกเคลย์

ลำพูน

ฟลูออไรด์ ลิกไนต์ แมงกานีส แบไรต์ ฟอสเฟต

พลวง ทองคำ โครไมต์

เลย

แมงกานีส แบไรต์ ตะกั่ว

ทองแดง เหล็ก สังกะสี ยิปซัม ทองคำ เซอร์คอน พลวง ฟอสเฟต ฟลูออไรด์ อิลเมไนต์

ศรีสะเกษ

-

เกลือหิน พลอย

สกลนคร

-

เกลือหิน

สงขลา

ดีบุก วุลแฟรม แมงกานีส ทรายแก้ว แบไรต์

เหล็ก ฟอสเฟต ตะกั่ว หินอ่อน โคลัมไบต์ ทอเบไนต์

สตูล

-

ดีบุก ทองแดง เหล็ก ลิกไนต์ ศิลาแลง

สุโขทัย

พลวง ฟลูออไรด์ แมงกานีส หินอ่อน

ดินขาว เหล็ก ศิลาแลง ทัลค์ ทองแดง ทองคำ หินนาคกระสวย

สุพรรณบุรี

-

ดีบุก แบไรต์ ดินขาว

สุราษฏร์ธานี

ดีบุก วุลแฟรม พลวง ยิปซัม แบไรต์ เหล็ก ฟลูออไรด์ บอกเคลย์

ลิกไนต์ แคลไซต์

สุรินทร์

-

เซอร์คอน

หนองคาย

-

เกลือหิน ทองแดง โพแทซ

อุดรธานี

-

เกลือหิน ทองแดง ทองคำขาว ศิลาแลง ไพไรต์ ตะกั่ว โพแทช

อุตรดิถ์

ใยหิน ทองแดง ดินขาว ทัลค์

เหล็ก ฟลูออไรด์ ยิปซัม พลวง

อุทัยธานี

ดีบุก แมงกานีส เหล็ก เฟลด์สปาร์

โคลัมเบียม-แทนทาลัม แกรไฟต์ สังกะสี ตะกั่ว อิลแมไนต์ รูไทล์ หินอ่อน ฟอสเฟต

อุบลราชธานี

-

เกลือหิน

บริเวณอ่าวไทย

-

ปิโตรเลียม ดีบุก อิลเมไนต์ เซอร์คอน โมนาไซต์ ลูโคซีน ทรายแก้ว แมงกานส เหล็ก โคโลไมต์

ประโยชน์และการใช้ประโยชน์แร่ภายในประเทศ

ตารางที่ ประโยชน์และการใช้ประโยชน์แร่ภายในประเทศ

ชนิดของแร่

ประโยชน์

การใช้ในประเทศ

ดีบุก

ส่วนใหญ่ใช้ในอุตสาหกรรม

มีการใช้น้อยมาก ส่วนใหญ่ใช้สมโลหะตะกั่วบัดกรี ใช้ในการฉาบแผ่นเหล็กเพื่อทำกระป๋องบรรจุอาหาร ชุบแผ่นเหล็กทำเหล็กวิลาศ ฯลฯ

ทังสเตน

ใช้ในการถลุงเหล็ก ใช้ผสมกับเหล็กกล้า ใช้ทำเครื่องมือที่ทนความร้อนได้สูง ฯลฯ

ยังไม่มีการใช้ในประเทศ

พลวง

ใช้ในการทำโลหะผสม ผสมตะกั่ว ทำแผ่นกริต แบตเตอรี่ ใช้ในส่วนประกอบของกระสุนปืน ใช้ทำผ้าทนไฟ และใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องเคลือบ

มีการใช้ไม่มากนัก ส่วนใหญ่ใช้ผสมกับตะกั่วและดีบุกทำตะกั่วตัวพิมพ์ หรือ โลหะบัดกรี บางชนิด

สังกะสี

ใช้ในการเคลือบแผ่นเหล็กทำสังกะสีมุงหลังคา ทำกระป๋อง บุเปลือกในของถ่านไฟฉาย ใช้หล่อส่วนประกอบต่างๆ ของสิ้นส่วนในรถยนต์

ยังไม่มีการใช้ในอุตสาหกรรมในประเทศ

ตะกั่ว

ทำตะกั่วบัดกรี กระดาษตะกั่วห่ออาหารและบุหรี่ ทำท่อน้ำ ทำแผ่นตะกั่ว ทำสี ทำตัวพิมพ์ ฯลฯ

ทำตะกั่วบัดกรี

เหล็ก

สินแร่เหล็ก ถลุงเอาโลหะมาใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ ตลอดจนเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันแทบทุกชนิด

ใช้ในการผลิตปูนซีเมนต์ ส่วนแร่เปอร์เซนต์สูงได้นำไปถลุง และอีกส่วนหนึ่งส่งออกต่างประเทศ

แมงกานีส

ใช้ในอุตสาหกรรมเหล็กกล้า การถลุงโลหะ ทำโลหะผสม และโลหะเชื่อม ใช้ในอุตสาหกรรมเคมีที่สำคัญคือ การทำถ่านไฟฉาย ทำสี ทำน้ำยาเคมี ฯลฯ

ใช้ทำถ่านไฟฉาย ใช้ผลิตเฟอร์โรแมงกานีส

ทองแดง

สินแร่ของทองแดงถลุงเอาโลหะทองแดงเพื่อใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น ในการทำอุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องจักรกล อาวุธยุทโธปกรณ์ต่างๆ ฯลฯ

ผลิตโลหะทองแดง

โครไมต์

ใช้ในการผลิตอิฐทนไฟ

ไม่มีการใช้

ทองคำ

เป็นหลักประกันของธนบัตร ทำเหรียญกระษาปณ์ ทำเครื่องประดับ ใช้ผสมโลหะอื่นๆ เพื่อใช้ในการทันตกรรม

ทำเครื่องประดับ

ฟลูออไรด์

ใช้ในการถลุงเหล็ก อุตสาหกรรมทำอะลูมเนียม ทำอุปกรณ์กล้องจุลทรรศน์ ใช้ในอุตสาหกรรมผลิตใยแก้ว อุตสาหกรรเคมี ฯลฯ

อุตสาหกรรมผลิตแก้ว

ยิปซัม

ใช้ทำปูนซีเมนต์ ปูนปลาสเตอร์ แผ่นยิปซัมบอร์ด ปุ๋ย กระดาษ ดินสอสี ยาง และทำเต้าหู้ถั่วเหลือง

ผลิตซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ผลิตปูนปลาสเตอร์และชอล์ค ผลิตแผ่นยิปซัมบอร์ด

ดินมาร์ล

ผลิตปูนซีเมนต์

ใช้ผลิตปูนซีเมนต์ ใช้แก้ปัญหาดินเปรี้ยว

ทรายแก้ว

ใช้ทำแก้วและกระจก

ใช้ในโรงงานทำแก้วและโรงงานทำกระจก

ดินขาว

ใช้ทำอิฐ กระเบื้อง เครื่องถ้วยชาม ใช้ในอุตสาหกรรมกระดาษ ยาง และสี

ทำถ้วยชาม ทำเครื่องสุขภัณฑ์

ไพโรฟิลไลต์

ใช้ในการทำอิฐทนไฟ ทำเครื่องสุขภัณฑ์ เครื่องปั้นดินเผา ทำปูนซีเมนต์ขาว

ใช้ในการทำอิฐทนไฟ ทำเครื่องสุขภัณฑ์ เครื่องปั้นดินเผา ทำปูนซีเมนต์ขาว

แบไรต์

ใช้ทำโคลนผล ซึ่งใช้ในการเจาะสำรวจน้ำมันหรือน้ำบาดาล ใช้ทำแม่สีหรือเนื้อสี อุตสาหกรรม แก้ว ยาง กระดาษน้ำมัน พลาสติก ใช้บดทำยารับประทานก่อนเอ็กซ์เรย์ เกี่ยวกับกระเพาะและลำไส้ ฯลฯ

มีไม่มากนัก ส่วนใหญ่ส่งออกจำหน่ายต่างประเทศ

โดโลไมต์

ใช้ในอุตสาหกรรมแก้วและกระจก ใช้เป็นหินประดับและหินก่อสร้าง

ใช้ในอุตสหกรรมแก้วและกระจก

ทัลค์

ทำแป้งผัดหน้า ใช้ในโรงงานผลิตยางรถยนต์

ทำแป้งผัดหน้า ใช้ในโรงงานผลิตยางรถยนต์

ใยหิน

ใช้ทำผ้าทนไฟและผ้าเบรค ใช้ทำแผ่นใยหิน กระเบื้องมุงลังคา ใช้ผสมสีเพื่อให้ทนไฟ ผสมซีเมนต์เพื่อใช้กันความร้อน ใช้ทำกระเบื้องและกระดาษทนไฟ

ใช้ผสมซีเมนต์เพื่อทำท่อซีเมนต์ผสมแร่ใยหินและใช้สำหรับหุ้มท่อน้ำร้อน

ฟอสเฟต

ประมาณ 70% ใช้ทำปุ๋ย นอกนั้นใช้ประโยชน์อื่นๆ เช่น อาหารสัตว์ ผงซักฟอก วัสดุทนไฟ

ใช้ทำปุ๋ย

ควอร์ตซ์

ชนิดที่เป็นรายละเอียดบริสุทธิ์ที่เรียกว่าทรายแก้ว ใช้ทำแก้วควอร์ตซ์ใส ใช้ทำเครื่องมือวิทยาศาสตร์ขนาดพิเศษ ที่เป็นผลึกหรือสีสวยใช้ทำเครื่องประดับ

ใช้ในประเทศเล็กน้อย ส่วนใหญ่ส่งไปขายที่ญี่ปุ่น

แคลไซต์

ชนิดใสสะอาดใช้ในการทำเลนส์กล้องถ่ายรูป นอกนั้นใช้ในการทำปูนซีเมนต์ ปูนปลาสเตอร์และปูนขาว หินก่อสร้าง ทำปุ๋ย และผสมยาสีฟัน

ใช้ผสมกับปุ๋ยชนิดอื่นๆ และใช้เพื่อผสมยาสีฟัน

เกลือหิน

ใช้ในการผลิตเคมีภัณฑ์และกรดต่างๆ ใช้เป็นส่วนประกอบในการแยกหลอม ถลุงแร่ในกิจการโลหกรรม ใช้ในเคมีอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น ทำสบู่ ย้อมสี ฟอกหนัง ฯลฯ

ใช้ในการผลิตโซดาไฟ กรดเกลือ ผงฟอกสี และคลอรีนเหลว

บอลเคลย์

ใช้ทำเครื่องปั้นถ้วยชาม เครื่องปั้นดินเผา

ใช้ทำเครื่องปั้นถ้วยชาม เครื่องปั้นดินเผา และอิฐทนไฟ

หินปูน

ใช้เป็นหินก่อสร้าง ทำปูนขาว ปูนซีเมนต์ ปูนขาว สำหรับอุตสาหกรรมฟอกหนังและอุตสาหกรรมน้ำตาล ทำแคลเซียมคาร์ไบด์

ใช้เป็นหินก่อสร้าง ทำปูนขาว ปูนซีเมนต์ ปูนขาว สำหรับอุตสาหกรรมฟอกหนังและอุตสาหกรรมน้ำตาล ทำแคลเซียมคาร์ไบด์

หินดินดาน

ใช้ในอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์

ทำถนน ผลิตปูนซีเมนต์

หินอ่อน

ใช้เป็นวัสดุก่อสร้าง และเครื่องตกแต่งอาคาร ใช้ทำปุ๋ยและเคมีภัณฑ์

ประดับพื้นหรือผนังบ้านหรืออุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ

ถ่านลิกไนต์

ใช้เป็นเชื้อเพลิงในการเผาไหม้แทนถ่านไม้และน้ำมัน

ใช้เป็นเชื้อเพลิงของโรงงานผลิตกระแสไฟฟ้า ใช้สำหรับโรงงานผลิตปุ๋ย ใช้แทนไม้ฟืนเพื่อการบ่มใบยาสูบ

แร่รัตนชาติ

แล้วแต่ชนิด

ใช้เป็นเครื่องประดับ